Alija Izetbegović

[šLjiVoVicA]

"bizler insan olmaya ve insan kalmaya çalıştık; ve başarılı olduk." diyor bilge kral... bosna'da, yani avrupa'nin göbeğinde bir ulusa karşı soykırım suçu işlenirken, kadınların, kızların ırzına geçilirken, pazar yeri katliamları yapılırken, sokak ortasında dolaşan boşnaklar, sapık, keskin nişancıların- sniperların - hedefi olurken, saraybosna bombalanırken, tarihi camiler, köprüler yıkılırken; boşnak kardeşlerimin bu "avrupalı barbarlık" karşısında canlı yayınlarda kelle kesmece oyunu oynamayıp çoluk çocuğu rehine alma yarışına girmemelerinin sebeplerinden biridir işte bu adam... kaybedecek hiçbir seyi kalmayan bosna'lılar isteselerdi; belki tüm avrupa kentlerini kana bulayabileceklerdi... ama yapmadılar. tabii ki isyan ettiler, yurtlarını ve onurlarını savunmak için harekete geçtiler, tabii ki büyük kahramanlıklara imza attilar. ama onursuzluk batağına saplanmadan !!! çünkü onların başında "isyan ahlakı"nı öğretecek bir liderleri, alija'lari, başlarına gelen en güzel şeyi vardı... kimi faşist, kimi gerici, kimi ırkçı derken o sinagogu, kilisesi, camisi yanyana olan bir bosna hersek'in hayali ile yola çıkmıştı. çünkü tek amacı ve tek emeli vardi: insan olmak, 'insan olarak kalmak'... ve başardı da... bir insanın milletinin kaderinde ne kadar etkili olabileceğini hayatıyla ispatlayan müstesna bir sahsiyetti o. çünkü o'nun hikayesi, bir toplumun kimliğine sahip çıkarak yeniden tarih sahnesine çıkışının, özgür ve bağimsiz bosna'nın hikayesiydi aslinda... o bosnakların 'dedo''su, 'babo''su, 'insan alija'sı idi...
ve tıpkı 'dino merlin''in dedigi gibi diyorum ki şimdi;
o kadar parlamazdi ışığı,
benim güzel yurdumun,
ben ışığı karanlıklarda arardım
aliya sen olmasaydın...

!!!Da Te Nije Alija!!!





yugoslav üst düzey bürokratı draza markoviç, hatıratında bir yerde şöyle der:
" insan yine de 'yugoslavya'nın yugoslav halkının devleti mi yoksa slovenlerin, sırpların, hırvatların, makedonların, karadağlıların ve bunların yanısıra arnavutların, italyanların, bulgarların, macarların, slovakların devleti mi olduğu' şeklindeki eski soruyla karşı karşıya geliyor.''
peki burada müslümanlar nerede? boşnaklar nerede? draza , italyanları ve slovakları zikrediyor, ama nüfüsu 2 milyondan fazla olan bir halka gelince ''kör'' kalıyor.
"neden acaba?"
işte aliya izzetbegoviç bu soruyu sorandır.
neden acaba? hazmedemedikleri şey ne? avrupanın orta yerinde avrupalılardan insan bir halk mı? yoksa osmanlıya hala saygı duyan, türk'ü seven osmanlı'yı iliklerine kadar yaşayan bir kültür mü? neden acaba?
aliya... sen olmasaydın aliya... da te nije alija?!!


************



Kitapları:

Tarihe Tanıklığım


bir özgürlük savaşçısı ve devlet adamı olarak bağımsızlık mücadelesine öncülük etmiş, bağımsız bosnanın yeniden kurulmasında belirleyici olmuş, düşünür, özgürlük savaşçısı, yeni bir lider tipinin öncüsü, bilge kral aliya izzetbegoviç'in kendi kaleminden çıkan güzel bir hatırat kitabıdır. asla alelade bir otobiyografik eser olarak değerlendirilmemelidir. çünkü aliya izzetbegoviç'in anılarını, hayatının detaylarını, bilinmeyenlerini okumak; imkansızlıklar içinde büyük umutları besleyen, adaletsizliğe karşı ahlâkın zaferine inanan onurlu bir ulusun((boşnaklar)) tarihine tanıklık etmek demektir bir nevi... toplumun değerlerine sahip çıkan, bu değerlerin entellektüel ve siyasi olarak yeniden diriltilmesine adanmış bir ömrün sahibinin kaleminden yansımalarla oluşmuştur bu kitap. ve çok açık bir şey vardır ki; "aliya izzetbegoviç" faktörü olmadan bosnanın bağımsızlık mücadelesi hiçbir zaman tam olarak anlaşılamayacaktır. bu yüzden okunması gereken, önemli bir izzetbegoviç eseridir.

Doğu ve Batı Arasında İslam:

orijinal adı; islam izmedu istoka i zapada olan dilimize çevrilmiş aliya izzetbegoviç'e ait kitabın arka kapak yazısından;
otoriteye itaat etmiş ve fakat inanmadığı yasaları hiç bir zaman benimsememiş alija izzetbegoviç, yaklaşık yarım yüzyıl ateist ve materyalist bir politik hegomanyanın çoraklaştırdığı topraklarda "ölümünden sonra allah'ın yeryüzünü diriltmesi" düşünceleriyle çevresini diriltmiş, onu izleyen ve okuyan insanların acılı ruhlarına mesih'in kutlu nefesi gibi esmiştir. bu yüzyılın başlarında hind yarımkıtasında nasıl muhammed ikbal doğu islamı'nın derin ve şiirsel bir soluğu oldu ise, onun gibi aynı yüzyılın sonlarında alija izzetbegoviç de batı islamı'nın soluğu olmaya aday bilge bir kişiliktir. izzetbegoviç yakın tarihimizin en önemli ve seçkin müslüman bilge düşünürlerinden biridir. onun entellektüel birikiminin zenginliğini ve derinliğini anlamak için elinizdeki bu kitabını okumak yeterlidir.

[vodolia]

değişik tarihlerde, mücadelesine ilişkin ifadeleri....

Saraybosna ruletimizi oynuyoruz. Kimimiz su ve ekmek aramak, kimimiz işe gitmek için dışarı çıkıyoruz ve savaş muhabirleri, barışın gelmesini bekleyerek otellerinde oturuyor ... Avrupa kökenli halklar, savunmasız insanları öldürdüler, camileri ve köprüleri tahrip ettiler. Biz bunu yapmadık. Bu nedenle yurtdışına gittiğimde büyük bir gurur duyuyorum ...Bizler özgürlük için mücadele veren, kimseden nefret etmeyen bir halkız ...

Komuta Merkezindeki Ahlak Yönetim Semineri, Saraybosna, Dom Ijiljana, 9 Aralık 1993

***

"Aldığımız en kötü haberlerden biri Foça'da Müslüman nüfusun toplu olarak katledilmesiydi ... Foça'da müslümanları kendi Sırp komşuları öldürüyorlardı. Ünlü Ladjia Camii -ki dört yüz seneden daha eski bir eser- buldozerlerle yerle bir edilmiş ve yerine kamyonlar park edilmişti ... Soykırım burada, II. Dünya Savaşı'nda olduğundan daha korkunç ve vahşi bir şekilde yeniden başladı ... Tecavüz işi etnik temizlik stratejisinin kademelerinden biriydi ... Tüm müslüman halkı yok etmek istiyorlardı ... Savaşın ilk aşaması boyunca büyük bir katliam uyguladılar ... Savaşın ikinci aşamasında ise muhteşem yapıdaki dini eserlerimiz sistematik bir şekilde yıkılmaya başlandı ...

Bosna Cumhuriyeti demokratik bir devlet olacak, sık sık vurguladığımız gibi orada hiç kimse dini, milliyeti veya politik görüşü sebebiyle sürgüne gönderilemeyecek. İşte bu, devletin temel yasasıdır. "

Bernard Henry Levi ile ropörtaj, 25 Kasım 1993

***


"Burası, Bey Camii, Katolik Katedrali, Eski Ortodoks Kilisesi ve Sinagogun bir arada bulunduğu, hiçbirinin diğerinin yoluna çıkmadığı ve kudsiyetine karışmadığı küçük bir alan. İnsanlar genelde, hoşgörünün Fransız devrimi ile başlayan yakın bir dönemin ürünü olduğunu düşünüyorlar. Ancak hoşgörü Fransız devrimi ile değil, çok daha önce başladı. Bu kutsal mabetlerin kimisi Fransız Devrimi'nden daha yaşlı. Gördüğünüz gibi burayı, elbette ki haklı bir gururla, yabancılara göstermek için elime geçen tüm fırsatları kullandım ...

Kendimizden dolayı insan kalmaya çalıştık, onlardan dolayı değil. Onlara hiç bir şey borçlu değiliz. İnsan olmak ve inssan kalmak, Allah'a ve kendimize karşı sorumluluğumuzdur. Onlara karşı değil. Böylesine bütünüyle ahlakî olan bir kavramı, yani, insanolmak ve insankalmak kavramını politik dile çevirdiğimizde bu ne anlama gelir? Politik dilde bu, hukuka uygun bir devlet kurmaya çalışacağız demektir. Bu, aynı zamanda uygulamada şu anlama gelir: Bu devlette, hiç kimse dininden, ulusal veya politik inancından dolayı zulme uğramayacak. Bu bizim en temel yasamız. İmtihanda bu nedenle başarılı olduk. Yasal otoritenin ve Bosna-Hersek ordusunun kontrolünde olan yerlerde hâlâ katedrallerden ve kiliselerden yükselen çan seslerini duyabilirsiniz. Orada hâlâ Hırvatlar ve Sırplar var. Bütün olumsuzluklarımız ve mücadelemizle birlikte, böylesi bir tavrı, savaş zamanında muhafaza edebilmişsek, barışta benzer hatta çok daha iyi bir tavrı ortaya koyacağımıza eminim."

SDA kongresi, Saraybosna, 25 Mart 1994

***

"Bir İslam Cumhuriyeti kurmanın peşinde değilim; ancak -hoşlansınlar veya hoşlanmasınlar- dünyanın bu parçasında İslâm'ın kurtulmasını istiyorum

Herhangi bir kutsal nesneyi tahrip etmemiz, bizlere, sarih bir biçimde yasaklanmıştır. Sırbistan'a dört asır boyunca Türkler hükmetmiş olmasına rağmen, bu yasaklama sayesinde, Decani, Gracanica ve Sopocani manastırları yerlerinde duruyorlar. Türkler buraları tahrip etmediler. Çünkü inandığımız Kitap, bu türden bir tahribatı reddediyor

Subaylara kısa ve öz bir biçimde, halktan biri gibi olmalarını önerdim. Halktan biri olmak için elinizden geleni yapın. Halkımız bazı şeylerden hoşlanır, bazı şeylerden hoşlanmaz. İnsanlar neden hoşlanıyorlarsa sizde onlardan hoşlanın, neden hoşlanmıyorlarsa ondan hoşlanmayın. Halkınıza benzemekten utanmayın

Şiddet ve suç üzerine kurulan bu ırkçılıkların geleceği yoktur . Komşularımız, tıpkı sarhoşların ayrıldıktan sonra yaptıkları gibi sakinleşecekler. Onlar ulusçuluk ve nefretle sarhoş oldular. Bu, biraz zaman alacak

SDA Yönetim Kurulu, Saraybosna, 12 Ocak 1994

***

"Size sadece neyi arzuladığımı ve ne için mücadele edeceğimi söyleyebilirim. O da, içerisinde herkesin arzuladığı ve inandığı biçimde Tanrı'ya ibadet edebildiği bölünmez bir şehirdir. "

Vecernje Novine, Saraybosna, 15 Ekim 1994

[šLjiVoVicA]

Yugoslav üst düzey bürokratı Draza Markoviç, hatıratında bir yerde şöyle der:

" İnsan yine de 'Yugoslavya'nın Yugoslav halkının devleti mi yoksa slovenlerin, Sırpların, Hırvatların, Makedonların, Karadağlıların ve bunların yanısıra Arnavutların, İtalyanların, Bulgarların, Macarların, Slovakların devleti mi olduğu' şeklindeki eski soruyla karşı karşıya geliyor.''

Peki burada müslümanlar nerede? Boşnaklar nerede? Draza , İtalyanları ve Slovakları zikrediyor, ama nüfüsu 2 milyondan fazla olan bir halka gelince ''kör'' kalıyor.
"Neden acaba?"
İşte Alija İzzetbegoviç bu soruyu sorandır.
Neden acaba? Hazmedemedikleri şey ne? Avrupanın orta yerinde Avrupalılardan insan bir halk mı? yoksa Osmanlıya hala saygı duyan, Türk'ü seven, Osmanlı'yı iliklerine kadar yaşayan bir kültür mü? Neden acaba?
Aliya... Sen olmasaydın aliya... Da te nije alija...

[Muzafko]

Aliya İzzet Begoviç


Ümraniye Belediyesi, ‘Her Mahalleye Bir Kültür Merkezi’ projesi çerçevesinde 10. kültür merkezini düzenlediği bir törenle hizmete açtı. Bosna Hersek eski Cumhurbaşkanı Aliya İzzet Begoviç’in adının verildiği kültür merkezinin açılış törenine Ümraniye Belediye Başkanı Hasan Can’ın yanı sıra İçişleri Eski Bakanı Abdülkadir Aksu, Bosna Hersek Baş Konsolos Vekili Nicore Ercan, Sarıgazi Belediye Başkanı Kemal Ayyıldız, belediye meclis üyeleri ve çok sayıda vatandaş katıldı. Ümraniye Belediye Başkanı Hasan Can, yaptığı konuşmasında gerçekleştirdiği hizmetlerden örnekler verdi. Ümraniye`yi kültür ve sanatın merkezi yapmak için yola çıktıklarına vurgu yapan Başkan Can, bu sözlerini bir bir gerçekleştirmenin mutluluğunu yaşadıklarını belirtti. Başkan Can, sözlerini şöyle sürdürdü: ‘Bugün 10.`ncu kültür merkezimizi de hizmete açıyoruz, dedi.

[šLjiVoVicA]

šLjiVoVicA´isimli üyeden Alıntı

Kitapları:

Tarihe Tanıklığım


bir özgürlük savaşçısı ve devlet adamı olarak bağımsızlık mücadelesine öncülük etmiş, bağımsız bosnanın yeniden kurulmasında belirleyici olmuş, düşünür, özgürlük savaşçısı, yeni bir lider tipinin öncüsü, bilge kral aliya izzetbegoviç'in kendi kaleminden çıkan güzel bir hatırat kitabıdır. asla alelade bir otobiyografik eser olarak değerlendirilmemelidir. çünkü aliya izzetbegoviç'in anılarını, hayatının detaylarını, bilinmeyenlerini okumak; imkansızlıklar içinde büyük umutları besleyen, adaletsizliğe karşı ahlâkın zaferine inanan onurlu bir ulusun((boşnaklar)) tarihine tanıklık etmek demektir bir nevi... toplumun değerlerine sahip çıkan, bu değerlerin entellektüel ve siyasi olarak yeniden diriltilmesine adanmış bir ömrün sahibinin kaleminden yansımalarla oluşmuştur bu kitap. ve çok açık bir şey vardır ki; "aliya izzetbegoviç" faktörü olmadan bosnanın bağımsızlık mücadelesi hiçbir zaman tam olarak anlaşılamayacaktır. bu yüzden okunması gereken, önemli bir izzetbegoviç eseridir.

Doğu ve Batı Arasında İslam:

orijinal adı; islam izmedu istoka i zapada olan dilimize çevrilmiş aliya izzetbegoviç'e ait kitabın arka kapak yazısından;
otoriteye itaat etmiş ve fakat inanmadığı yasaları hiç bir zaman benimsememiş alija izzetbegoviç, yaklaşık yarım yüzyıl ateist ve materyalist bir politik hegomanyanın çoraklaştırdığı topraklarda "ölümünden sonra allah'ın yeryüzünü diriltmesi" düşünceleriyle çevresini diriltmiş, onu izleyen ve okuyan insanların acılı ruhlarına mesih'in kutlu nefesi gibi esmiştir. bu yüzyılın başlarında hind yarımkıtasında nasıl muhammed ikbal doğu islamı'nın derin ve şiirsel bir soluğu oldu ise, onun gibi aynı yüzyılın sonlarında alija izzetbegoviç de batı islamı'nın soluğu olmaya aday bilge bir kişiliktir. izzetbegoviç yakın tarihimizin en önemli ve seçkin müslüman bilge düşünürlerinden biridir. onun entellektüel birikiminin zenginliğini ve derinliğini anlamak için elinizdeki bu kitabını okumak yeterlidir.

İslam Deklarasyonu / İslami Yeniden Doğuşun Sorunları

Birkaç yüzyıl öncesine kadar medeniyeti belirleyen Müslümanlar, bugün neden geri kalmış durumdalar? Çağdaşlık ve İslam yan yana gelebilir iki kavram mıdır? Kur’an ve İslam hakkında ne kadar şey biliyoruz? Bildiklerimizin ne kadarı gerçekle örtüşüyor? İslam sadece bir inanç biçimi midir, yoksa insan hayatının tüm çizgilerini belirleyen bir sistem mi? Müslüman kadın kimdir, nasıl olmalıdır? İnsanların eşitliği diye bir şey var mıdır? Müslümanların kardeşliği nasıldır ve bu mümkün müdür? Din ve vicdan özgürlüğünün sınırları var mıdır? Azınlıklar sorununa nasıl bakmalıyız? İslamî yeniden doğuş, dinî veya siyasî devrim mümkün mü?
Geçmiş-günümüz-gelecek üçgeninde yer alan bu ve benzeri konuların aydınlatılması, Müslüman zihinlerde şüpheye yer bırakmayacak şekilde çözülmesi gerektiği ortadadır.

Elinizdeki kitapta Aliya İzzetbegoviç, yukarıda bir kısmı zikredilen onlarca soru ve problemin cevabına ilişkin görüş ve düşünceleriyle çözüm önerilerini ortaya koymakta.

Arka Kapak

[vodolia]

19 Ekim 2007 Boşnak lider Alija İzzetbegoviç'in 4. ölüm yıldönümü..ruhu şad olsun..

[šLjiVoVicA]

ALİYA

İzzetbegoviç'e

Henüz ufak bir çocukken
tozlu köy yolunda
düşlerime üşümesinler diye sardığım
atlasta
senin gözlerin ışıldıyor aliya
göğüsleri yaban armudu kadar küçük
ve o kadar da tenhaydı kızlarının
umudun ekin tarlasında
tırpan sallıyor iblisin kolları
toprağımız çürüyor aliya
çürüyor titrek başaklar.

Ali Ayçil

[isadora]

Bilge Kral anılacak

Bağcılar Belediyesi, ALİYA İZZETBEGOVİÇ ile ilgili dünyadaki ilk büyük çaplı bilimsel sempozyuma ev sahipliği yapıyor.

Bağcılar Belediyesi; vefatının 5. yılı münasebetiyle Bilge Kral ALİYA İZZETBEGOVİÇ’İ anmak için dev bir organizasyona imza atmaya hazırlanıyor. “Bilge Kral” , 11–12 Ekim 2008 tarihlerinde kültürün başkenti İstanbul’da düzenlenecek etkinliklerde anılacak.

Anma etkinlikleri kapsamındaki sempozyumda bilim adamları, tarihçiler ile siyasetçiler Aliya’yı anlatacak. Resim sergisiyle hatırasına şahit olacağımız Aliya ile ilgili iki gün boyunca film gösterimleri yapılacak.

Ayrıntılı bilgi İçin:

http://balkanskidom.com/showthread.php?t=3265

[vodolia]

bugün 19 Ekim 2008 Alija Izetbegovic'in ölümünün 5. yılı, Allah rahmet eylesin, ruhu şad olsun...

[šarenalaža]

2001 yılında hastanede yatarken bir şiir de yazmıştır ki çok güzeldir. Oğlu Bakir'in yatağında bulduğu şiirin adı "Poruka Sebi"

Poruka sebi

Ostani uspravan
Kako ćeš pognute glave ispod zvijezda
Kojim god putem da kreneš
Na kraju čeka smrt
I sve se završava propašću
I ti ćeš umrijeti
I ovaj svijet će umrijeti
Zato ostani uspravan

türkçesi ;

başını hep dik tut
yıldızlar altından geçmemiz gerek
hangi yolu seçersen seç
sonunda ölüm var
ve her şey bitecek
ve sen de öleceksin
bu dünya da ölecek
bu yüzden başını hep dik tut

şiirin orjinali : dnevni avaz
Çeviri :Emira Albayrak